Kereste Seçerken Ağaç Türü, Ölçü ve Nem

Kereste, ağaç gövdesinin biçilerek belirli ölçülerde tahta, kalas, lata ve kiriş gibi ürünlere dönüştürülmüş halidir. Batı Karadeniz’in ormanlık bir ili olan Zonguldak’ta kereste; konut yapımından çatıya, bahçe düzenlemesinden mobilyaya kadar pek çok alanda kullanılır. Ancak doğru keresteyi seçmek, yalnızca ağaç türüne bakmakla sınırlı değildir. Ölçü, nem oranı, kalite ve kullanım amacı birlikte değerlendirilmelidir.

Kullanım amacını netleştirin

Kereste seçiminin ilk adımı, malzemenin nerede ve nasıl kullanılacağını belirlemektir. Çatı iskeleti, iç mekân döşemesi, dış cephe kaplaması, bahçe çiti ya da geçici kalıp işleri farklı beklentiler gerektirir. Taşıyıcı amaçlı kullanılacak kerestede mukavemet ve kusursuzluk ön plandayken, kalıp işlerinde maliyet ve pratiklik daha belirleyici olabilir. Taşıyıcı yapı elemanlarında boyut ve kesit seçimi mutlaka bir mühendis ya da yetkili teknik kişi tarafından yapılmalıdır; bu sayfa genel bilgi sunar, mühendislik hesabı yerine geçmez.

Ağaç türleri

Yumuşak ağaçlar olarak bilinen çam, göknar ve ladin gibi iğne yapraklı türler, işlenmesi kolay ve görece hafif oldukları için yapı ve kalıp işlerinde yaygındır. Kayın, meşe ve kestane gibi yapraklı sert ağaçlar ise daha yoğun ve dayanıklıdır; mobilya, parke ve ağır kullanım gerektiren işlerde tercih edilebilir. Batı Karadeniz ormanlarında kayın ve göknar gibi türler önemli yer tutar. Hangi türün sizin işiniz için uygun olduğu; dayanım, görünüm, işlenebilirlik ve bütçe arasındaki dengeye bağlıdır.

Ölçüler

Kereste genellikle kalınlık, genişlik ve uzunluk ölçüleriyle tanımlanır. Satıcıların ölçüleri nasıl ifade ettiği farklı olabilir; bazıları biçme ölçüsünü, bazıları kurutma ve rendeleme sonrası net ölçüyü belirtir. Kurutma ve rendeleme kerestenin ölçüsünü bir miktar küçültebilir. Bu nedenle sipariş verirken ölçülerin net mi brüt mü olduğunu ve toleransları açıkça sormak gerekir. Hesaplamayı yaparken fire payını da unutmayın.

Nem oranı

Kerestenin nem oranı, kullanım sonrası davranışını doğrudan etkiler. Yaş kereste kurudukça çekebilir, eğilebilir, çatlayabilir ve bağlantı noktalarında boşluk oluşabilir. İç mekânda kullanılacak ahşabın, kullanılacağı ortamın nem düzeyine yakın oranda kurutulmuş olması istenir. Doğal kurutma ve fırın kurutma farklı süre ve sonuçlar verir. Kerestenin nem oranını sormak, mümkünse ölçüm cihazıyla kontrol ettirmek iyi bir uygulamadır.

Kalite ve kusurlar

Budak sayısı ve büyüklüğü, çatlak, çarpılma, mavi renk değişimi, böcek izi ve kabuk kalıntısı kereste kalitesini belirleyen başlıca unsurlardır. Görünür yüzeylerde kullanılacak kerestede daha az kusur beklenirken, kapalı kalacak alanlarda bazı kusurlar kabul edilebilir. Teslim sırasında malzemeyi kontrol etmek ve sipariş edilen kaliteyle uyumunu teyit etmek önemlidir.

Emprenye ve koruma

Dış mekânda ya da nemli ortamda kullanılacak kerestenin çürümeye ve böceklere karşı korunması gerekir. Emprenye işlemi bu amaçla yapılır. Emprenyeli malzemenin hangi kullanım sınıfına uygun olduğunu ve iç mekânda kullanımına ilişkin uyarıları üreticiden öğrenin. Dış mekân koruması için dış mekân ahşabı bakımı sayfamıza bakabilirsiniz.

Satın alma öncesi

Kereste maliyetini etkileyen unsurları kereste fiyatlarını etkileyen unsurlar sayfamızda, malzemeyi teslim aldıktan sonra doğru saklamayı kereste ve ahşap depolama rehberimizde, güvenilir bir tedarikçi bulmak için dikkat edilecekleri ise tedarikçi seçme listesi sayfamızda bulabilirsiniz.

Teslim alırken kontrol

Kereste teslim edildiğinde siparişle karşılaştırarak tür, ölçü, adet ve kalite kontrolü yapın. Rastgele birkaç parçayı ölçmek, eğrilik ve çatlak kontrolü yapmak ve nem durumunu gözlemlemek yeterli bir başlangıçtır. Sorun fark ederseniz teslim tutanağına not düşün ve fotoğraflayın.