Gzip ve Brotli Sıkıştırma: Hangisi Siteniz İçin Daha Uygun?
Bir web sayfası tarayıcıya ulaşmadan önce sunucuda sıkıştırılırsa daha az veri taşınır, sayfa daha hızlı açılır. Bu hız farkı hem ziyaretçi deneyimini hem de Core Web Vitals gibi performans ölçümlerini doğrudan etkiler. Günümüzde en yaygın iki yöntem Gzip ve Brotli’dir. İkisi de HTML, CSS, JavaScript ve JSON gibi metin tabanlı dosyalarda iyi sonuç verir, ancak çalışma biçimleri ve verimleri farklıdır.
Gzip’in güçlü yanları
Gzip uzun yıllardır kullanılan, neredeyse tüm sunucu ve tarayıcıların desteklediği bir yöntemdir. Sıkıştırma ve açma işlemi hızlıdır, işlemciyi az yorar. Tipik bir metin dosyasında boyutu yüzde 65-75 oranında küçültebilir. Kurulumu da basittir; Apache, Nginx ve çoğu paylaşımlı hosting panelinde tek bir ayarla açılır. Eski altyapılarda veya uyumluluktan emin olmak istediğiniz durumlarda Gzip güvenli bir temel seçimdir. Bu alanda hizmet veren tns-global.xyz sayfası da faydalı olabilir.
Brotli’nin farkı nerede?
Brotli, Google tarafından geliştirilen daha yeni bir algoritmadır. İçinde yaygın web terimlerinden oluşan hazır bir sözlük barındırdığı için HTML, CSS ve JavaScript dosyalarında genellikle Gzip’ten yüzde 15-25 daha küçük çıktı üretir. Özellikle büyük JavaScript paketlerinde bu fark mobil bağlantılarda belirgin hissedilir. Brotli yalnızca HTTPS bağlantılarında tarayıcılar tarafından kullanıldığı için sitenizde geçerli bir SSL sertifikası olmalıdır. Güncel tarayıcıların tamamı destekler, desteklemeyen istemciler için sunucu otomatik olarak Gzip’e döner.
Sıkıştırma seviyesi ve sunucu yükü
Brotli’nin yüksek seviyeleri (9-11) çok iyi sıkıştırır ama işlemciyi ciddi şekilde yorar. Her istekte anlık sıkıştırma yapan bir sitede bu seviyeler yanıt süresini uzatabilir. Dinamik içerik için 4-5 civarı bir seviye iyi bir denge sağlar. Statik dosyalar için ise dosyaları yayına almadan önce en yüksek seviyede sıkıştırıp hazır olarak sunmak daha mantıklıdır. Böylece sunucu her seferinde hesaplama yapmaz, ziyaretçi en küçük dosyayı alır. Gzip için genellikle 5-6 seviyesi yeterlidir; daha yükseği kazanç sağlamadan işlem süresini artırır.
Doğru yapılandırma ve test
Resim, video ve yazı tipi gibi zaten sıkıştırılmış dosyaları tekrar sıkıştırmak fayda sağlamaz, yalnızca kaynak harcatır. WOFF2 gibi biçimler bu gruba girer. Ayarı yaptıktan sonra tarayıcı geliştirici araçlarında yanıt başlığındaki content-encoding değerine bakın; gzip veya br görmelisiniz. Ayrıca bir CDN kullanıyorsanız sıkıştırma çoğu zaman orada yapılır, bu yüzden hem sunucuda hem CDN’de çift ayar yapmaktan kaçının. Değişiklik öncesi ve sonrası sayfa boyutunu ve yükleme süresini karşılaştırmak gerçek kazancı gösterir.
Kısacası, Gzip uyumlu ve hafif bir çözümdür; Brotli ise HTTPS kullanan siteler için daha küçük dosyalar sunar. İkisini birlikte etkinleştirmek, her ziyaretçiye uygun yöntemi sunmanın en pratik yoludur.